ReadyPlanet.com
dot dot
จตุลังคบาท article
สาระน่ารู้   "จตุลังคบาท"

สาระกับพี่ใหญ่ประจำวันที่ 19 ก.ค.2549 ขอนำเสนอเรื่องจตุลังคบาทครับ  ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๒๕ ระบุว่าคือ เสนาประจำ ๔ เท้าช้างในเวลาสงคราม ดังที่มีการระบุไว้ในลิลิตตะเลงพ่ายเรียกว่า จตุลังคบาทบริรักษ์ซึ่งจตุลังคบาท มีหน้าที่สำคัญในการรักษาคุ้มครองเท้าช้างทั้ง ๔ เท้า ของช้างทรงของพระเจ้าแผ่นดิน หรือพระบรมวงศานุวงศ์ ตลอดจนแม่ทัพ มิให้ต้องอันตรายจากคมอาวุธของข้าศึก ซึ่งจุดอ่อนของช้างก็คือขาและงวง จุดอ่อนของช้างนี้ถ้าจะเปรียบว่าช้างศึกเหมือนรถถัง ขาช้างก็คือสายพานตีนตะขาบ หากข้าศึกใช้ทหารรุกเข้าประชิดรถถังจนสามารถหย่อนลูกระเบิดลงฝารถถังได้สักลูกหรือวางกับระเบิด หรือยิงอาวุธทำลายสายพานรถถังได้รถถังก็ไม่เคลื่อนที่ กรณีแรกรถถังทำการรบต่อไม่ได้เพราะคนบังคับรถมีอันเป็นไป กรณีที่สองรถถังเคลื่อนที่ต่อไม่ได้กลายเป็นเป้านิ่งรถถังจึงต้องมีหน่วยทหารราบคุ้มกัน นอกจากขาทั้งสี่แล้วจุดอ่อนของช้างที่สำคัญที่สุดคือ งวง ถ้าหากโดนฟันโดนแทงเข้าเป็นเรื่องแน่ๆ เบาะๆก็คงสลัดคนบนหลังลงมานอนเล่นข้างล่าง เพราะงวงเป็นอวัยวะที่ละเอียดอ่อนและสำคัญกับช้างมาก ทำไมในการศึกยุทธหัตถีซึ่งก็ปรากฏในละครมหาราชนเรศวร วีรกษัตริย์แห่งอโยธยาจึงมีเพียงสมเด็จพระองค์ดำและสมเด็จพระองค์ขาวลำพังเพียงสองพระองค์กับหมู่จตุลังคบาทโดยเสด็จทันพระราชการสงครามเท่านั้น ที่จริงแล้วน่าจะเพิ่มจำนวนทหารตามเสด็จอีกสัก ๕ - ๖ นายครับ กล่าวคือ ในการใช้ช้างศึก ๑ ช้าง นอกจากตัวขุนศึกประจำคอช้างแล้ว บนหลังช้างแต่ละเชือกจะบรรทุกทหารอีก ๒ นาย คือ กลางช้าง ๑ (คอยส่งอาวุธให้และให้อาณัติสัญญาณพลรบ)แลควาญท้ายอีก ๑ (ไสท้ายบังคับช้างมักเป็นควาญที่ดูแลช้างประจำ) รวมช้างศึก ๑ เชือก บรรทุกทหาร ๓ นาย ส่วนหมู่ทหารภาคพื้นดินประจำตำแหน่งจตุลังคบาท คุ้มกันช้างนั้นบางตำราท่านว่า มีรวม ๕ นาย ครับ ไม่ใช่แค่ ๔ แต่บางท่านอาจเข้าใจว่ามี ๔ นายเพราะมักใช้รหัสเรียกขานว่า จตุลังคบาท ที่เพิ่มมาอีก ๑ นั้น ท่านว่าคือพลนำหน้าช้างครับ มีหน้าที่สำคัญที่สุดในหน่วยทหารราบหมู่นี้คือระวังรักษางวงช้าง กรณีพลประจำช้าง โดยสรุปหมู่ทหารสำหรับช้างศึก ๑ เชือก มี ๗ นาย ครับ ส่วนกรณีที่ว่าทำไมจึงมีเพียงทหารประจำช้างเท่านั้น ที่ติดตามทั้งสองพระองค์บุกเข้าไปจนถึงกลางทัพพระมหาอุปราชามังสามเกียดแห่งหงสาวดี ทั้งที่ช้างตกมันวิ่งเร็วกว่าคนไม่ว่านักรบท่านนั้นจะฝึกมาดีถ้าวิ่งในสนามรบไม่สามารถวิ่งตามช้างได้ทัน แล้วถ้าจตุลังคบาทวิ่งตามช้างทรงทันได้อย่างไร ที่ตามทันเนื่องจากจตุลังคบาทท่านโหนเชือกที่ยึดโยงจุดต่างๆของช้างไปด้วย  มีนักวิชการด้านคชศาสน์เคยพบชิ้นส่วนคล้ายโกลนม้าแต่ใหญ่กว่าให้ทหารใช้เท้าเหยียบตอนโหนเกาะช้างไปสมัยอยุธยาครับ ถ้าสมัยสุโขไทยจะมีเชือกคาดลงมาอีกขั้นหนึ่ง พอมองเห็นว่ากำลังโหนอยู่ครับมักจะเป็นผู้มีฝีมือด้านการรบกล้าแข็งประเภทยอดฝีมือในเชิงการสู้รบทุกรูปแบบทั้งสองมือ โดยเฉพาะการใช้ดาบสองมือ ดาบเขน ทวน  หมัดมวย เพราะระหว่างเกาะเท้าช้างหรือเครื่องผู้รัดของช้าง มือหนึ่งก็ต้องยึดเครื่องผู้รัดอีกมือหนึ่งก็ต้องใช้อาวุธของตนกวัดแกว่งอาวุธในมือเพื่อป้องกันภัยให้กับช้างที่ตนมีหน้าที่อารักขารักษาไปด้วย และในพระราชพงศาวดารบางฉบับถึงกับระบุถึงชั้นยศของจตุลังคบาทที่ทำหน้าที่รักษาความปลอดภัยให้กับช้างทรงของพระมหากษัตริย์ดังนี้  ๒ เท้าหน้าท่านอวยยศเป็นออกหลวง ๒ เท้าหลังมียศเป็นออกขุนครับ

สำหรับสาระน่ารู้จากพี่ใหญ่ในวันนี้ก็ขอจบเพียงเท่านี้ สำหรับวันนี้โชคดีและมีความสุขครับ 

  รังสิมันต์มีเดีย

 

 

 




เกร็ดสาระกับรังสิมันต์

รู้จักกับเมืองกำแพงเพชร
ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
เกร็ดวันวิสาขบูชา
ชาวละโว้กับเสียมกุก
วงศ์ลวจังกราชกับพญามังรายและพญางำเมือง
การปกครองของแคว้นภูกามยาว
ทักษากับการสร้างเมือง article
ว่าด้วยเรื่องทิศหัวนอนในยุคโบราณ
การแต่งกายในยุคกรุงสุโขทัย
เล่าเรื่องเมืองหาง article
"ไก่เหลืองหางขาว" ไก่ชนพระนเรศวร article
ตำบลลุมพลี article
พระศรีเสาวราช หน่อกษัตริย์ที่ถูกลืม article
วิวัฒนาการของสถาปัตยกรรมสมัยกรุงศรีอยุธยา article
แผนภูมิราชวงศ์สุพรรณภูมิและวงศ์สุโขทัยสมัยพระนเรศวร article
เล่าเรื่องบ้านท่าเสา article
พระแสงปืนข้ามแม่น้ำสะโตง article
เล่าเรื่องเส้นทางตีฝ่าวงล้อมทัพพม่า article
บ่อเหล็กน้ำพี้ article



dot
สมัครสมาชิกรังสิมันต์
อีเมล :
รหัสผ่าน :
เข้าสู่ระบบอัตโนมัติ :
ตลอดไป 1 ปี
1 เดือน 1 สัปดาห์
1 วัน  
bullet ลืมรหัสผ่าน
bullet สมัครสมาชิก
dot
dot
รับข่าวสารจากรังสิมันต์

dot
dot
ค้นหาสิ่งที่ได้ ใช่สิ่งที่พบ

dot
dot
กองหนุน
dot
bulletพลตรีทนง ทรัพย์สอน
bulletอ.พเยาว์ เข็มนาค
bulletสมพงษ์ ตรีบุบผา
bulletอ.พงศกร จิรา
bulletฐานิศร์ จิรา
dot
ฟังและชมรายการ
dot
bulletฟังเล่าขานตำนานวีรชน online จ.-ศ.เวลา 17.30 น.
bulletชมสุวรรณภูมิโฟกัส online วันอาทิตย์ เวลา 17.30 น.
bullet"พระเวสสันดร มหาบุรุษแห่งหิมพานต์" โดย ผศ. รท. ดร.บรรจบ บรรณรุจิ เสียงโดย "รังสิมันต์"
bulletฟังละครวิทยุ "รังสิมันต์" เรื่อง "วิญญาณนางทาส"
dot
ชมรายการสุวรรณภูมิโฟกัสย้อนหลัง
dot
dot
ข่าวสารรังสิมันต์
dot
bulletรังสิมันต์รับประทานรางวัลพิฆเนศวร
bulletรังสิมันต์รับรางวัลกินรีทอง
bulletบรรยากาศอำลารวมใจไทยเป็นหนึ่งในห้องส่ง
bulletทริ๊ปสุดท้ายกับรายการ "รวมใจไทยเป็นหนึ่ง"
bulletสัมภาษณ์ rungsimun.com ละครวิทยุบนโลกออนไลน์
bulletเบื้องหลังเพลงมหากาพย์แห่งอโยธยา
bulletประมวลภาพงานแถลงข่าวมหากาพย์แห่งอโยธยาค่ะ
bulletประมวลภาพย้อนรอยละครครั้งที่1
bulletประมวลภาพงานเปิดตัวพระเวสสันดร
bullet*รังสิมันต์บุกคลื่นต่างจังหวัด*
bulletกระแสละครวิทยุรังสิมันต์ 2549-2550
bulletกระแสละครวิทยุรังสิมันต์2547
dot
ร่วมแสดงความคิดเห็น
dot
bulletต่อความยาวสาวความยืด
dot
ฟังละครย้อนดูภาพ
dot
bulletตามรอยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
bulletชมโบราณสถานเมืองพิษณุโลก
bulletชมโบราณสถานกรุงศรีอยุธยา
bulletชมโบราณสถานกรุงสุโขทัย
dot
Link ทั่วไป
dot
bulletรังสิมันต์แฟนเพจ
bulletจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
bulletเที่ยวอยุธยา
bulletจังหวัดสุโขทัย
bulletจังหวัดอุตรดิตถ์
bulletHotmail
bulletyahoomail
dot
รวมลิงค์รังสิมันต์
dot


คลิ๊กเพื่อชมสารคดีไหว้พระ 99 วัด อยุธยา
ตัวอย่าง วีดีโอคลิป สารคดีมหากาพย์แห่งอโยธยา โดย "รังสิมนต์"
ดูมิวสิควีดีโอเพลงอโยธยา ต้องการดูภาพเต็มจอ ให้ดับเบิ้ลคลิ๊กที่ภาพ เพื่อขยาย
เทปสุดท้ายรายการ "รวมใจไทยเป็นหนึ่ง" โดย ทีมงานรังสิมันต์


Copyright © 2010 All Rights Reserved.
Blog Rungsimun
Rungsimun Media Co.,Ltd. 3141/1 Sukhumwit Rd. Bangna Bangna Bangkok 10260 Tel: (66) 0-2747-6932 Fax: (66) 0-2743-7045 email address : info@rungsimun.com